با سلام لطفا در صورت تمایل ثبت نام کرده و از مطالب سایت حقوقی لذت ببرید.

توهین چیست

 توهین در لغت به معنای خوار کردن و سبک داشتن است و در اصطلاح عبارت است از هر گونه رفتاری، اعم از قول، فعل، کتابت و اشاره که به‌گونه‌ای موجب هتک حیثیت مخاطب در نظر افراد متعارف و معمولی جامعه شود

گر توهین با الفاظ تحقق یابد آن را فحش، دشنام و ناسزا نیز می‌نامند که عبارت است از هر گونه سخن زشت و رکیک و مستهجن. آب دهان بر روی کسی انداختن یا هل دادن تحقیرآمیز او از مصادیق توهین «فعلی» است. برخی از اشارات دست نیز در فرهنگ ما توهین تلقی می‌شود.

 توهین ساده عبارت است از اهانتی که با وجود دارا بودن وصف مجرمانه از هیچ کیفیت مشدده¬ای برخوردار نیست. این جرم در ماده 608 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 پیش‌بینی‌شده است که مقرر می¬دارد: «توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک، چنانچه موجب حد قذف نباشد، به مجازات شلاق تا 74 ضربه و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود».

 

توهین مشدد نیز مواردی است که قانونگذار به دلیل مشخصی، برای مرتکب مجازات بیشتری تعیین کرده است مثل توهین مشدد به اعتبار مقام و شخصیت کسی که مورد اهانت قرار گرفته است

عناصر اختصاصی توهین ساده:

1- عنصر مادی: برای تحقق جرم لازم است كه مرتكب با انجام عمل مادی خود به صورت گفتار یا نوشتار موجبات هتك حرمت دیگری را فراهم نماید و نیز توهین متوجه شخص یا اشخاص معینی باشد.

2- عنصر روانی: توهین و فحاشی از جرایم عمدی است و منظور از عمد، علم و آگاهی مرتكب به وهن¬آور بودن كردار یا گفتاری است كه به حیثیت طرف لطمه‌ وارد می‌كند.

توهین مشدّد:

  در پاره‌ای اوقات جرم توهین به اعتبار شخصیت و مقام و منصب طرف توهین و یا وسیلۀ ارتكاب آن با عكس العمل شدید قانون‌گذار مواجه می‌شود. عمده‌ترین توهین‌های‌ مشدد در حال حاضر عبارتند از:

1- توهین به رئیس جمهور و سایر مقامات مملكتی و رسمی و نمایندگان سیاسی كشورهای خارجی.

2- توهین از طریق مطبوعات

عنصر معنوی:

  جرم توهین و فحاشی از جمله جرائم عمدی است و منظور از آن علم و آگاهی مرتكب، به وهن آور بودن كردار یا گفتار یا نوشتاری است كه به حیثیت و شرافت طرف لطمه وارد می‌سازد. به طور كلی سوء نیت در جرم توهین و فحاشی مفروض می‌باشد و احتیاج به اثبات ندارد و اثبات خلاف آن به عهده متهم می‌باشد. در توهین مشدد شخص مرتكب علاوه بر داشتن قصد اهانت باید شخصیت طرف توهین را بشناسد و از سمت و مقام او نیز آگاهی داشته باشد و گرنه عمل او توهین ساده تلقی خواهد شد.

 گفتنی است كه توهین به افراد عادی، توهین ساده و از جرایم قابل گذشت، ولی توهین به ماموران رسمی و مقامات دولتی، توهین مشدد و از جرایم غیرقابل گذشت می‌باشد.

عنصر قانونی که اصلی ترین عنصر تشکیل دهنده یک جرم است که مبنای آن اصل قانونی بودن جرم و مجازاتها است در خصوص این جرم ماده 608 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی است که بیان داشته توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد به مجازات شلاق تا 74 ضربه و یا 50 هزار تایک میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

نشر چه چیزی اکاذیب است؟

انتشار و اشاعه اخبار دروغ و وقایع خلاف واقع به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی،  نشر اکاذیب نامیده می‌شود.

نشر اکاذیب به معنای انتشار اخبار وقایع خلاف واقع به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی  است.

بر این اساس، هر کس به قصد ضرر زدن به دیگران یا تشویش اذهان عمومی اقدام به بیان اکاذیب کند، مجرم محسوب می‌شود.

به موجب ماده 698 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، «هركس به قصد اضرار به غير يا تشويش اذهان عمومي يا مقامات رسمي به وسيله نامه يا شكواييه يا مراسلات يا عرايض يا گزارش يا توزيع هر گونه اوراق چاپي يا خطي با امضا يا بدون امضا اكاذيبي اظهار کند يا با همان مقاصد اعمالي را بر خلاف حقيقت راساً يا به عنوان نقل قول به شخص حقيقي يا حقوقي يا مقامات رسمي تصريحاً يا تلويحاً نسبت دهد، اعم از اينكه از طريق مزبور به نحوي از انحا ضرر مادي يا معنوي به غير وارد شود یا خیر، علاوه بر اعاده حيثيت در صورت امكان، بايد به حبس از دو ماه تا دو سال يا شلاق تا 74 ضربه محكوم شود.»

در این ماده، قانونگذار «اظهار كردن» را به عنوان رفتار مرتکب شرط وقوع جرم دانسته است. اظهار كردن در لغت به ‌معنای فاش کردن، آشکار کردن، بیان کردن و گفتن است که بیشتر معنای آشکار و فاش کردن مد نظر مقنن بوده است

بنابراین ظاهر یا علنی شدن کذب ضروری است. به طوری که چنانچه فردی اکاذیبی را در یکی از وسایل مورد نظر قانونگذار مکتوب کند اما به جز او هیچ کس از مفاد آن باخبر نشود، نمی‌توان اظهار كردن را محقق دانست.

همچنین صرف نوشتن نامه‌ای که احتمالا متضمن مطالب خلاف واقع باشد، بدون اینکه نامه به مقامات ذی‌صلاح ارسال یا موجب تشویش اذهان عمومی شود، بزه تلقی نشده و نمی‌تواند مشمول مقررات ماده 698 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی باشد.

آنچه که از افترا و نشر اکاذیب باید بدانید

فرق بین افترا و نشر اکاذیب در فقه و قوانین حقوقی چیست :پاسخ اجمالی «افترا» از ماده «فری» در لغت، به معنای دروغ بزرگی که موجب تعجب شود. هم‌چنین به معنای قذف به زنا نیز آمده است.[1] و در اصطلاح حقوقی عبارت است از: «نسبت دادن صریح عمل مجرمانه برخلاف حقیقت و واقع، به شخص یا اشخاص معین به یکی از طرق مذکور در قانون، مشروط بر این‌که صحت عمل مجرمانه نسبت داده شده، در نزد مراجع قضایی ثابت نشود».

افترا چیست

افترا در شرع مقدس اسلام با تحقیق و جست‌وجو در موارد کاربرد آن در روایات و کتاب‌های فقهی در بیشتر موارد به معنای نسبت ناروای زنا و ارتباط نامشروع دادن به اشخاص می‌‌باشد. چنان‌‌که امام صادق(ع) فرمود: «امام علی(ع) حکم داد که افترا بستن سه گونه است: 1. مردى را متهم به زنا سازد، 2. بگوید مادرش زناکار است، 3. او را به غیر پدرش منتسب سازد، در این افترا، هشتاد تازیانه حدّ است».

نشر اکاذیب چیست

«اکاذیب» جمع «کذب»، به معنای گزارش خلاف واقع است، اعم از این‌که آن گزارش، افترای شرعی باشد یا نباشد، انتشار عمومی داده شود یا نشود، اما نشر اکاذیب انتشار عمومی آن گزارش خلاف واقع است، چه این‌که خودش آن نسبت را داده باشد، یا دیگری آن نسبت را داده و ایشان فقط نقل قول کرده باشد، چنان‌که در ماده 698 قانون تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده از قانون مجازات، بدان تصریح شده است.[5]

با عنایت به ماده 697 که می‌گوید: «جز در مواردی که موجب حد است»، چنین بدست می‌آید که قانونگذار هر گونه نسبت خلاف واقع را با شرایط آن افترا دانسته اعم از این‌که نسبت زنا و...، باشد که موجب حد است یا نسبت‌های دیگری که دارای حد شرعی نیستند.

تهمت و افترا از جرایمی میباشد که به حیثیت و آبروی فرد لطمه وارد میکند. این جرم زمانی اتفاق میفتد که عملی را که در قانون جرم شناخته شده است را به دیگری نسبت بدهیم. مثلا سرقت در قانون مجازات اسلامی جرم میباشد و فردی به فرد دیگر بدون اینکه آن فرد دزد و یا سارق باشد و یا بتواند آن را اثبات کند بگوید دزد.

در جرم افترا فرد باید قصد نسبت دادن یک عمل مجرمانه، به فرد دیگری را داشته باشد و نتواند این عمل مجرمانه را اثبات کند. یعنی صرف نسبت دادن عمل مجرمانه افترا محسوب نمیشود مثلا گاهی اوقات به فردی گفته میشود دزد و عمل دزدی او هم ثابت میشود. در این صورت دیگر توهین و افترا نمیباشد. پس افترا زمانی است که عمل مجرمانه ای که به فردی نسبت میدهیم را نتوانیم ثابت کنیم.

شخصیت مخاطب در قضاوت عرف و توهینی که به ایشان شده است بسیار تاثیر گذار است مثلا اگر به یک استاد دانشگاه بگوییم که بی سواد هستی عرفا توهین آمیز میباشد ولی اگر به یک کارگر ساختمانی بگوییم بی سواد از لحاظ عرف توهین محسوب نمیشود.

سوالات توهین و افترا

تفاوت هتک حرمت با توهین و افترا چیست؟

هتک حرمت اعم از توهین و افترا میباشد و هر زمانیکه به فردی توهین میشود میگویند موجب هتک حرمت فرد شده است.

مجازات توهین و افترا چیست؟

مجازات توهین شلاق تا 74 ضربه و یا جزای نقدی بین پنج تا صد هزار تومان میباشد. مجازات افترا یک ماه تا یک سال حبس و تا 74 ضربه شلاق میباشد.

آیا فحاشی شامل توهین و افترا میباشد؟

توهین اعم از فحاشی و بکارگیری الفاظ رکیک میباشد که حسب مورد مجازات شلاق و جزای نقدی خواهد داشت.

آیا فحاشی و ناسزا از طریق پیامک قابل پیگیری میباشد؟

بله در صورتیکه فحاشی و افترا در پیامک صورت گرفته باشد به راحتی قابل اثبات میباشد به دلیل اینکه دارنده خط مسئول عواقب آن نیز خواهد بود. یعنی شاکی میتواند شکایت خود را علیه فردیکه خط به نام او میباشد شکایت کند.

آیا مجازات توهین و افترا برای فرد سوء پیشینه موثر ایجاد خواهد کرد؟

خیر مجازات تعیین شده برای توهین و افترا حسب مورد شلاق و حبس و جزای نقدی میباشد که در هر صورت سوء پیشینه موثر برای فرد ایجاد نخواهد کرد.

اگر شخصی که به او توهین شده است فوت کند ورثه ایشان میتوانند شکایت کنند؟

در صورتیکه شخص فوت شده شکایت خود را مطرح نکرده باشد و فوت کند به معنای گذشت ضمنی میباشد و دیگر شکایت ورثه مسموع نخواهد بود

اقدامات وکیل کیفری در جرم توهین چیست.

در صورتی که از وکیل کیفری در جرم تو هین استفاده گردد مزایای  زیر را در بر دارد

مدت زمان کمتری تا رسیدن به هدف را در بر دارد

نیازی به صرف وقت شاکی و حضور نامبرده در دادگاه نمیباشد

با توجه به نوع الفاظ و شخصیت شاکی برای ابراز موضوه  بیشتر موکلین در جهت حفظ آبرو و به دلیل حیا سعی به گرفتن وکیل مینماییند خصوصا خانمها

 

 

Comments