با سلام لطفا در صورت تمایل ثبت نام کرده و از مطالب سایت حقوقی لذت ببرید.

اموال جمع مال است و در لغت به معنی خواسته، املاک و اسباب، امتعه و کالا و ثروت وهرچیزی که در تملک کسی باشد، یا در تصرف و ید کسی باشد، گفته می‌شود. در اصطلاح مال عبارت است ازچیزی که ارزش اقتصادی داشته و قابل تقویم به پول باشد. بنابراین حقوق مالی مانند حق تحجیر و حق شفعه و حق صاحب علامت تجاری هم مال محسوب می‌شوددر اصطلاح حقوقی هر چیزی که انسان می‌تواند از آن استفاده

کند وقابل تملک هم باشد، مال است. منقول هم در لغت به معنی جابه جا شده و نقل داده شده است

 

اموال غیرمنقول چیست؟

 

اموال غیر منقول در اصطلاح حقوقی به مالی گفته می‌شود که از جایی به جای دیگر قابل انتقال نباشد ٬مانند زمین و معدن و اگر در عمل، نقل مالی ممکن شود، اما به موجب این تغییر ویرانی و خرابی عین یا محل آن حاصل گردد، آن را نیز غیر منقول می‌گویند.

 

اموال منقول در اصطلاح حقوقی به اشیایی که نقل آن از محلی به محل دیگر ممکن باشد، بدون این که به خود یا محل آن خرابی وارد آید، گفته می‌شود. کلیه دیون، از قبیل قرض و ثمن مبیع و مال الاجاره عین مستأجره، از حیث صلاحیت محاکم در حکم منقول است، حتی اگر مبیع یا عین مستأجره از اموال غیر منقول باشد.

 

اموال غیر منقول هم در اصطلاح حقوقی به مالی که از جایی به جایی قابل انتقال نباشد، مانند زمین و معدن، گفته می‌شود. اعم از این که استقرار آن ذاتی باشد یا بواسطه عمل انسان، به نحوی که نقل آن مستلزم خرابی یا نقص خود مال یا محل آن شود.یا مالی که منقول و قابل انتقال است، ولی به حکم قانون غیر قابل انتقال است. مانند مال منقولی که بر مال غیر منقولی نصب شده است، از قبیل بخاری دیواری و تابلوهای ثابت. همچنین مال منقولی که اختصاص به استفاده از مال غیر منقولی داده شده باشد. مانند حیوانات و اشیایی که مالک آن را برای عمل زراعت اختصاص داده باشد، از قبیل گاو و گاومیش و اسباب و ادوات زراعت، گفته می‌شود.

 

با استناد به قانون مدنی ایران اموال غیر منقول به صورت زیر تقسیم‌بندی می‌شود: 

 

1. اموال غیر منقول ذاتی که منحصراً شامل زمین می‌شود

 

2. اموال غیر منقول وابسته به عمل انسان، مانند لوله‌های به کار رفته در ساختماناموالی که در حکم اموال غیر منقول هستنداموالی که تابع اموال غیر منقول هستند

 

اموال منقول 

 

منقول از نظر لغوی؛ به معنای قابل حمل، دارایی منقول، انتقال¬یافته، برداشته¬شده، به کار رفته است. در قانون مدنی اموال منقول به اشیایی که نقل آن از محلی به محل دیگر ممکن باشد بدون اینکه به خود یا محل آن خرابی وارد آید، گفته شده است؛ مانند اثاثیه منزل، ماشین، کشتی، بخاری، کولر و غیره. 

 

اموال منقول را ميتوان به دو دسته تقسيم نمود. اموال منقول ذاتي و اموال در حكم منقول.

 

الف ـ اموال منقول ذاتي :

 

اموالي است كه قابل حس و لمس و قابل نقل باشد. البته ممكن است قانونگذار بنا به ملاحظاتي و مصالحي در پاره‌اي موارد احكام غيرمنقول را بر اين اموال بار نمايد.

 

ب ـ اموال در حكم منقول و يا اموالي كه به تابعيت از اموال منقول، منقول تلقي ميشود :

 

 شامل حقوق و منافعي است كه موضوع و متعلق آن منقول باشد. ماده 20 كليه ديون را از حيث صلاحيت محاكم در حكم منقول دانسته است اينگونه اموال را ميتوان شامل انواع زير دانست:

 

1ـ حقوقي كه موضوع آن وجه نقد يا اشياء منقول باشد (مانند حق وثيقه)

 

2ـ حق انتفاع از اموال منقول

 

3ـدعاوي راجع به استرداد حق مالكيت يا حق انتفاع در مورد اموال منقول   

 

4ـ حق مخترع يا مولف نسبت به اختراع يا تاليف خود(حقوق معنوي)

 

ـ حقوق افراد در شركتها در رابطه با سهام شركت

 

قانونگذار ایران به طور بسیار زیبایی اموال منقول را غیر منقول معرفی می کند در بیان این ماده حیوانات – و اشیایی که مالک آن را برای عمل زراعت اختصاص داده باشد از قبیل گاو و گاومیش و ماشین و اسباب و ادوات زراعت و تخم و غیره و به طور کلی هر مال منقولی که برای عمل زراعت لازم و مالک آن را برای عمل زراعت تخصیص داده باشد از جهت صلاحیت محاکم و توقیف اموال جزء ملک ودر حکم مال غیر منقول است و همچنین است تلمبه و گاو ویا حیوان دیگری که برای آبیاری زراعت یا خانه و باغ اختصاص داده است.قانونگذار ایران برای عمل زراعت ارزش بسیار قائل شده است و برای اینکه اقتصاد ایران در زمان وضع قانون بر پایه کشاورزی استوار بوده است و برای اینکه عمل زراعت توقف پیدا نکند این اموال را در اموال غیر منقول آورده است که برای توقیف این اموال نتوان این اموال را مانند اموال منقول به راحتی توقیف کرد و برای صلاحیت محاکم برای رسیدگی هر جا که مال غیر منقول می باشد .آنجا اقامه دعوی خواهد شد و در اینجا هوش قانونگذار که به تمام امور اقتصادی توجه نشان داده است را باید ستود

 

اموال درحكم غيرمنقول :

 

اموالي هستند كه قانونگذار بنا به ملاحظاتي احكام راجع به اموال غيرمنقول را در مورد آن مقرر داشته است. ماده 17 قانون مدني با قيد 2 شرط پاره‌اي اموال منقول ذاتي را به لحاظ اختصاص يافتن به عمل زراعت در حكم غيرمنقول دانسته است دو شرط عبارتست از:

 

1ـ ذاتاً منقول باشد

 

2ـ بايد مالك آن را به عمل زراعت يا آبياري اختصاص داده باشد پس اگر تراكتوري، هم براي هموار كردن راه و هم براي شخم زدن به كار رود، نمي‌توان آن را در حكم غيرمنقول دانست.

 

 

 

 اموال غيرمنقول تبعي :

 

اموالي كه به تابعيت غيرمنقول، غيرمنقول تلقي ميشوند شامل پاره‌اي حقوق و منافع ميباشد. گرچه اين دسته از آنجا كه غالباً جزء منافع محسوب و بدين لحاظ ملموس و قابل رؤيت نيستند نبايستي در تقسيم‌بندي داخل شوند لكن از نظر فايده عملي و به منظور تعيين تكليف دادرس، مقنن صراحتاً آن را ذكر نموده است. از مصاديق اين نوع اموال به سه مورد در ماده 18 قانون مدني اشاره شده است:

 

1ـ حق انتفاع از اشيا غيرمنقول مانند حق عمري و سكني

 

2ـ حق ارتفاق نسبت به ملك غير مانند حق عبور و حق مجري

 

3ـ دعاوي راجع به اموال غيرمنقول از قبيل تقاضاي خلع يد و منبع و بطلان و عدم نفوذ امثال آن

 

در مورد دعاوي راجع به غيرمنقول كه در ماده 18 قانون مدني به آن اشاره شده است بايد توجه داشت كه تشخيص اينگونه دعاوي در پاره‌اي موارد مواجه با اشكال ميشود لذا دادرس لازم و ضروري است نظر مقنن را استنباط نمايد. مثلاً در ماده 205 قانون مدني مال الاجاره عين مستاجره را از حيث صلاحيت حاكم در حكم غيرمنقول دانسته. در موارد اجرت المثل املاك كه دعوي ناشي از حق مالكيت است صراحت ندارد

 

 

Comments